Beter dan de hoofdbrok?

Review | 18 June 2012 14:28 -

Firaxis was vergeten om religie en spionage in Civilization V te stoppen, twee elementen die anders vrij prominent waren in de vorige afleveringen van de reeks. Dat wordt goedgemaakt met Gods & Kings, de eerste volle uitbreiding bij die game. Maar was dat inhaalmanoeuvre wel nodig?

Er verschenen al tonnen DLC-uitbreidingen bij Civilization V, maar met Gods & Kings is Firaxis' micromanagementklepper aan zijn eerste volledige uitbreiding toe. Bij die nieuwigheden zitten een aantal dingen waarover we het niét gaan hebben in deze review, zoals negen nieuwe rijken (van de Hollanders tot - mijn favoriete historische beschaving - Carthago), omdat ons dat te ver voert. De titel verplicht ons ertoe om iets meer bij twee kernelementen te blijven stilstaan: religie en spionage.



Heilig vuur

Beide elementen zaten in de voorgaande Civilization-titels, maar bleken een grote afwezige in Civilization V. Waarom ze dan ineens weer moeten opduiken in een expansie? Back by popular demand, wellicht. In ieder geval speelt vooral religie een duidelijkere rol in het spelverloop dan in bijvoorbeeld Civilization IV: daarin was het gewoon een hulpmiddel om de complexiteit van je rijk te laten groeien, net zoals technologie en cultuur. Hier is het eerder een bindmiddel, waar je stevig rekening mee moet houden bij het te vriend houden of het annexeren van concurrerende steden. Als je een stad waar een andere godheid wordt vereerd aan je rijk toevoegt, heeft de mate waarin men ervoor op de knietjes gaat grote gevolgen voor de moeite die je zult hebben om de tevredenheid van de bevolking - toch een van de bouwstenen van Civilization - op peil te krijgen en te houden. Er zit dan ook een duidelijke hiërarchie in de manier waarop je beschaving godsdienst belijdt. Eerst is het een Faith, dat je verder uitdiept tot een Belief, en de centrale stad van je rijk een Pantheon krijgt. Vervolgens duikt er een Great Prophet op, die je toelaat om je geloof te verspreiden. Vanaf dat moment is het pure Sun Tzu: je kunt puur met missioneringswerk andere steden toevoegen aan je lijstje van ‘Followers', zonder dat er op het slagveld wordt gestapt. Uiteindelijk heb je er de vrije keuze over of je van religie een prominente plaats in je beschaving wilt maken, maar het wordt wel een beetje door je strot geramd: bij beide van de twee spellen die ik in gang zette, duurde het alvast niet lang voordat er een setje oude ruïnes opdoken, en het geloofselement van mijn volk automatisch in gang zette. Anderzijds ebt de invloed van je godsdienst snel af naarmate je samenleving zichzelf technologisch bekwaamt.



Achter de schermen

Een ander element dat terug werd opgevist uit de oude Civilization-vijver is spionage. Ook hier wordt er verder gegaan: je spion kan een verkiezing vervalsen, een coup d'état in gang zetten, of cruciale intelligence (vijandige troepenbewegingen bijvoorbeeld) aan de oren van je leider brengen. Ook dit is oorlog voeren zonder vechten: je persoonlijke James Bond heeft bijzonder veel, en nogal gemakzuchtig verkregen, invloed op het gedrag van vijandige steden. Eigenlijk neemt spionage en technologie het een beetje over van religie wanneer je beschavind zijn Renaissance bereikt, en liggen ze in het verlengde van elkaar.

Verdiept dat spionage- en religie-element de gameplay van Civilization V? Natuurlijk wel. Gods & Kings is er in veel opzichten een betere en completere game mee geworden. Maar je kunt je nog steeds de vraag stellen of ze wel nodig waren, en in welke zin het een bewuste keuze was om ze twee jaar geleden weg te laten uit de originele game. Uiteindelijk hangt het af van welk soort Civilization-speler je bent. Grote fans van de reeks, die de twee elementen in kwestie misten, zullen het welgekomen vinden, voor nieuwe spelers maken ze de solide en stevig gefocuste gameplay van Civilization V misschien overdreven complex.



Echt nieuw

Kortom: over de relevantie van de twee kernwaarden in Gods & Kings valt te discussiëren, en dat alleen al schept twijfel over het nut van de expansie. Maar er zijn andere dingen die dat uitgesproken niét doen. De manier waarop zeeslagen eindelijk echt worden toegevoegd aan de opties om een vijandige mogendheid op de knieën te krijgen, bijvoorbeeld: steden die aan het water gelegen zijn, kunnen ook met boten worden belegerd. Tout court is de invloed van oorlogstechnologie groter dan in Civilization V. Niet dat oorlog nu ineens zo'n grotere rol speelt in de game, maar je mogelijkheden om hem succesvol te beslechten zijn gevoelig gestegen.